Doğal Sayılarda Bölme İşlemi (Pratik Bölme Yöntemleri)

  • BU KONUDA ÖĞRENECEKLERİMİZ:
  • √ Doğal Sayılarla Bölme İşlemi
  • √ Kısa Yoldan Bölme İşlemleri
  • √ 5, 10, 100, 100 ile Pratik Bölme
  • √ Bölünen Sayıyı Bulma
  • BU KONUYLA İLGİLİ KAZANIMLAR:
  • √ En çok dört basamaklı bir doğal sayıyı, en çok iki basamaklı bir doğal sayıya böler.

DOĞAL SAYILARDA BÖLME İŞLEMİ

Bir çokluğun eşit gruplara ayrılması için yapılan işleme bölme işlemi diyebiliriz. Bölme işlemini " ÷ " , " : " veya " / " sembolleriyle gösterebiliriz.

Doğal Sayılarla Bölme İşlemi

Bölme işleminde Bölünen sayı Bölen sayıya bölünerek Bölüm ve Kalan bulunur.

Bölme işleminin sağlamasında ise Bölünen sayıyı bulmak için Bölen ile Bölüm çarpılır ve Kalan eklenir.

Bölünen = Bölen x Bölüm + Kalan

KALANSIZ BÖLME

Kalanı 0 (sıfır) olan bölme işlemine kalansız bölme işlemi denir.

ÖRNEK: 50 tane misketi 5 arkadaşa eşit olarak paylaştırırsak her birine 10'ar tane düşer ( 50 : 5 = 10 ) ve hiç misket artmaz. Bu bölme işlemi kalansız bölme işlemidir.

SORU: 672 : 8 işleminin sonucunu bulunuz.

ÇÖZÜM: 

Doğal Sayılarla Kalansız Bölme İşlemi

KALANLI BÖLME

Kalanı 0 (sıfır)'dan farklı olan bölme işlemine kalanlı bölme işlemi denir.

ÖRNEK: 52 tane misketi 5 arkadaşa eşit olarak paylaştırırsak her birine 10'ar tane düşer ve 2 misket artar. Bu bölme işlemi kalanlı bölme işlemidir.

SORU: 8407 : 3 işleminin sonucunu bulunuz.

ÇÖZÜM: 

Doğal Sayılarla Kalanlı Bölme İşlemi 

BÖLME İŞLEMİNİN ÖZELLİKLERİ

# Bölünen Sayı = Bölen x Bölüm + Kalan

13'ü 4'e bölersek bölüm 3, kalan 1 olur. 13 = 4 x 3 + 1

# Bir bölme işleminde bölen sayı her zaman kalandan büyüktür.

# Sıfır hariç her doğal sayının kendisine bölümü 1'dir.

32 : 32 = 1

# Bir doğal sayının 1'e bölümü kendisine eşittir.

54 : 1 = 54

# Bir doğal sayının sıfıra bölümü tanımsızdır.

24 : 0 = tanımsız 

# Sıfır'ın bir sayma sayısına bölümü sıfırdır.

0 : 15 = 0

 

10, 100 ve 1000 İle Kısa Yoldan Bölme İşlemi

Doğal sayıları 10, 100, 1000 ile pratik bölmek için sayının sonundan, böldüğümüz sayının sonundaki sıfır sayısı kadar sıfır silinir.

# 10'a bölerken bir 0 (sıfır) silinir.

4530 : 10 = 453

# 100'e bölerken iki 0 (sıfır) silinir.

61200 : 100 = 612

# 1000'e bölerken üç 0 (sıfır) silinir.

659000 : 1000 = 659

5 ile Kısa Yoldan Bölme İşlemi

Doğal sayıları 5 ile kısa yoldan bölmek için sayıyı iki ile çarpar sonra 10'a böleriz.

# 25 : 5 = 50 : 10 = 5 (Sayının iki katını 10'a böldük)

# 120 : 5 = 240 : 10 = 24 (Sayının iki katını 10'a böldük)

 ALIŞTIRMA SORULARI

Aşağıdaki kalansız bölme işlemlerini yapınız.

  • 452 : 2 = ..........
  • 256 : 16 = .........
  • 16400 : 100 = .........
  • 825 : 5 = .........
  • 150 : 10 = .........
  • 423 : 9 = .........

Aşağıdaki bölme işlemlerinde verilmeyen sayıları bulunuz.

  • Bölünen: 125     Bölen: 7       Bölüm:       Kalan:
  • Bölünen: 256     Bölen: 12     Bölüm:       Kalan:
  • Bölünen:           Bölen: 9       Bölüm: 23   Kalan: 2
  • Bölünen:           Bölen: 14     Bölüm: 10   Kalan: 7
  • Yazar: www.matematikciler.org

Tags: 5. Sınıf